Kayıp Zamanın İzinde

Marcel Proust
Yazıldığı dönemde Andre Gide dahil olmak üzere birçok kişi ve kuruluş tarafından basılmaya değer görülmeyen; Marcel Proust’un kendi imkanlarıyla yayımlattığı bir roman olan Kayıp Zamanın İzinde, yedi kitaptan oluşuyor. Yer yer otobiyografik olma özelliği gösteren bu roman, on yedi yılda yazılmış ve bir milyon iki yüz elli bin sözcükle oluşturulmuş. Edebiyat çevrelerince son yüzyılın en önemli eserlerinden biri olarak kabul gören, Roza Hakmen tarafından mükemmel bir şekilde dilimize kazandırılmış bu seriden seçtiğimiz yedi alıntıyı sizinle paylaşıyoruz:


swannlarintarafi

“Çünkü kendimizi daima ruhumuz tarafından kuşatılmış gibi hissetsek de, bizi çevreleyen bu ruh sabit bir hapishane değildir; daha ziyade, ruhumuzu aşmak, dışarıya ulaşmak için sürekli hamleler yaparak onunla birlikte, bir hayal kırıklığı içinde sürüklenir, etrafımızda hep dışarıdan bir yankı değil de, içimizdeki bir titreşimin çınlaması olan ve hiç değişmeyen bir tını işitir gibiyizdir. Nesnelerde ruhumuzun onlara aksettirdiği, kendilerine değer kazandıran yansımayı bulmaya çalışırız; doğal ortamlarında nesneleri zihnimizde birtakım dikitlerle yan yana bulmalarına borçlu oldukları büyüden yoksun bulunca, hayal kırıklığına uğrarız; bazen bu ruhun bütün gücünü dışımızda olduklarını, kendilerine asla ulaşamayacağımızı açıkça sevdiğimiz insanları etkilemek üzere, beceri ve ihtişama dönüştürürüz.”

 

cicekacmisgenckizlar

“Sevdiğimiz zaman, aşk o kadar büyüktür ki bir bütün olarak içimize sığmaz; sevdiğimiz insana doğru yayılır, onda kendisini durduran bir yüzey bulur; işte karşımızdakinin hisleri dediğimiz şey, kendi sevgimizin çarpıp geriye dönüşüdür; bizi gidişten daha fazla etkilemesinin büyülemesinin sebebiyse, kendimizden çıktığını fark etmeyişimizdir.”

 

guermantestarafi

“Uykuya dalmadan önce uyuyamayacağımı o kadar uzun süre düşünürdüm ki, uykuya daldığımda bile düşüncelerimin hepsinden kurtulmuş olmazdım. Düşünceler karanlıkta ölgün bir ışıktı sadece, ama uykuma önce uyuyamayacağım düşüncesini, sonra da bu yansımanın yansımasını, uyurken uyuyamadığım fikrine kapıldığım düşüncesini yansıtmaya yetiyordu; ardından, farklı bir kırılmayla odama giren arkadaşlara biraz önce uyurken uyumadığımı zannettiğimi anlattığım yeni bir uykuya uyanışımı yansıtıyordu.”

 

sodomvegomorra

 “İnsanlar, biz kendilerini tanıdıkça, tahrip edici bir karışıma batırılan maden gibi, yavaş yavaş, gözümüzün önünde meziyetlerini (bazen de kusurlarını) kaybederler.”

 

mahpus

“Alışkanlığın tekdüzeliği yüzünden suskunluğa bürünen bir çalgı olan benliğimizdeki şarkılar, bütün müziğin kaynağı olan bu değişimlerden, bu sapmalardan doğar, bazı günler, hava, bir hatadan hemen diğerine geçmemize yol açar.”

 

albertinekayip

“Olayları arzumuza bağlı olarak değiştiremeyiz,ama zamanla arzumuz değişir.Tahammül edemediğimiz için değiştirmeyi umduğumuz duruma karşı kayıtsızlaşırız.Aşmaya kesin kararlı olduğumuz eylemi aşamayız,ama hayata kapılıp o engelin etrafında dolaşır,önüne geçeriz;o zaman dönüp uzaktaki geçmişe baktığımızda,engel o kadar görünmez olmuştur ki,zorlukla seçeriz onu.”

 

yakalananzaman

“Mutluluğa gelince, neredeyse tek yararı vardır, o da bedbahtlığa imkan tanımasıdır. Mutluyken son derece güçlü ve şefkatli güven ve sevgi bağları oluşturmamız gerekir ki bu bağlar koptuğunda, bedbahtlık adı verilen o değerli parçalanmayı yaşayabilelim. Sadece umut ederek de olsa, mutluluğu tatmamış olsak, mutsuzluklar zalim olmaz, dolayısıyla meyve vermezdi.”

Shares