Salı toplantılarıyla edebiyat dünyasının çekim merkezi olan bir şair: Stephane Mallarme - 2f Magazine - 2f Magazine

Salı toplantılarıyla edebiyat dünyasının çekim merkezi olan bir şair: Stephane Mallarme

stéphane-mallarmé copy
Realizm ve empresyonizme karşıt olarak, 1890’lı yıllarda ortaya çıkan sembolizm, kendisinden sonraki sanat akımlarından biri olan sürrealizme de ilham kaynağı olmuştur. Maddeci ve burjuvaziyi ön plana çıkartan yaşam tarzını reddederek, maneviyatı ve düşleri önemseyen, bununla sanatta bir devrim yaratmaya çalışan sembolizm sanatçıları, küçük bir azınlık olsalar dahi sanat dünyasında derin izler bırakmışlardır.

Edouard Manet -  "Ritratto di Stéphane Mallarmé", 1876

Edouard Manet -
“Ritratto di Stéphane Mallarmé”, 1876

Onlardan biri de, edebiyat dünyasında kendine has üslubuyla yer edinen, Fransız şair Stephane Mallarme. 1842 yılında Paris’te dünyaya gelen sanatçı, yatılı olarak öğrenim gördüğü süre boyunca sanatın birçok dalıyla tanışma ve onları yakından tanıma imkanı buldu. Bu esnada Edgar Allen Poe’dan etkilenen ve onun eserlerini daha iyi kavramak isteyen Mallarme, eğitimini tamamladıktan sonra İngilizce öğrenmeye başladı ve 1863 yılında İngiltere’ye giderek yeterlilik belgesi aldı.

“Gideceğim! Ve gemim doldurup yelkenlerini

Kalkıyor, götürmek için o ülkelere beni!

Hüzün bu, acımasız umutlarla aldanıyor,

Sallanan mendillere yine inanıp kanıyor!

Fırtınaları çağıran şu direkler, kim bilir

Rüzgârların gömdüğü o batık gemilerdendir,

Şimdi ne direkleri ne adaları kaldı…

Boş ver kalbim, dinle tayfaların şarkılarını!”

                                                                İmbat

Fransa’ya geri döndükten sonra şehir merkezine uzak bir kolejde İngilizce öğretmeni olarak çalışmaya başladı ve bir süre burada sakin bir rutin hayatın içinde bulunduysa da Paris’e geri döndü, daha sonra öğretmenlikten emekli oldu.

“Bütün hazları tattım, kitapları okudum,

Ah, kandırmadı; kaçmak, kurtulmak istiyorum.

Bir başka köpükle gök arasında kuşlar

Orada şimdi kim bilir ne kadar sarhoşlar?

Deniz çekiyor, deniz, kim tutabilir beni?

Gözlerde aksi yanan o eski bahçeler mi?”

                                                        Deniz Meltemi

Şiirin gizem dolu olmasını savunan Mallarme, eserlerinde anlam kapalılığını ve çok katmanlı bir yapıyı savunarak dönemin sembolist sanatçılarına önderlik yaparken, fütürist, kübist, dadaist sanatçılara da ilham kaynağı oldu. Roma Sokağı’nda bulunan evinde her salı akşamı düzenlendiği için  “Salı Toplantıları” ismini alan bir buluşmaya öncülük ederek üne kavuşan ve Paris’teki entelektüel hayatın kalbi olarak kabul edilen bu toplantılara ev sahipliği yapan Mallarme, William Butler Yeats, Rainer Maria Rilke, Paul Valéry, Stefan George, Paul Verlaine gibi isimleri ağırladı.

“Kayıtsız uyuyun, korkusuzca da

Ele vermeyecek sizi soluğunuz

Hiçbir şey yok uyandığınızda

Somurtmadan karşılayacağınız”

                                                  Rondel

 

Claude Debussy ve Maurice Ravel gibi Fransız sembolizminin önemli bestecilerine de ilham kaynağı olan Mallarme’nin birçok şiiri, bu sanatçılar tarafından bestenelerek müzik dünyasına kazandırıldı.

 

Claude Debussy –  “Prélude à l’après-midi d’un faune”, 1894

 

Maurice Ravel – “3 Poèmes de Stéphane Mallarmé”, 1913

Shares